czyżCzyż jest niewielkim ptakiem z gatunku łuszczaków.

Występowanie gatunku

Czyż jest ptakiem, który występuje w Polsce, aczkolwiek nie można określać go jako gatunek liczny. W niektórych rejonach kraju jest gatunkiem bardzo wręcz nielicznym. Jego występowanie jest zbieżne ze strefami naturalnego występowania świerka, ponieważ właśnie tam przede wszystkim zakłada swoje gniazda. Poza Polską można go spotkać praktycznie na terenie całej Europy, poza jej północnymi rejonami. Poza Europą, występuje między innymi w Azji Mniejszej, w Iranie. Spotykany jest także w Wielkiej Brytanii, w Pirenejach i na dalekim wschodzie. Widywany w Japonii, na Sachalinie. Czyż jest ptakiem częściowo wędrownym, lub wędrownym. Na miejsce zimowania wybiera zachodnią i południowo – zachodnią Europę. Przeloty przede wszystkim z końcem wiosny i początkiem jesieni. W czasie wędrówek, może występować w grupach zawierających do 30 ptaków.

W Polsce jest ptakiem lęgowym, występuje przede wszystkim w terenach górskich – w Karpatach i Sudetach. W innych rejonach kraju, występowanie jest bardziej okazjonalne, a spotykane ptaki najczęściej są w trakcie migracji.

Wygląd

czyz2Ptak ten jest nieco mniejszy od wróbla. Długość ciała wraz z ogonem to około 12 cm, znacznie większy rozstaw mają skrzydła – sięga około 21 cm. Analizując upierzenie, trzeba stwierdzić, że większe podobieństwo wykazuje czyż do sikorki niż do wróbla. W upierzeniu przeważa żółtawy i żółto – oliwkowy kolor. Samice wyglądają podobnie do samców, jednak kolory ich piór są nieco bledsze. Czyż jest ptakiem, który może być trzymany w niewoli – nawet podczas pobytu w klatkach, nie traci swojej energii, cieszy oko, a jednocześnie zachwyca charakterystycznym śpiewem.

Gniazdo. Gniazdo czyża budują ptaki obojga płci. Gniazdo jest uwite z korzonków roślin, fragmentów suchych traw, mchy, włókien roślinnych. Jako wyściółkę, ptak stosuje pióra, puch roślinny i sierść. Z zewnątrz gniazdo oblepione jest siecią pajęczyn. Najczęściej gniazdo ulokowane jest w bocznych gałęziach korony świerka, lub innych drzew. Najczęściej czyż buduje gniazdo na znacznej wysokości przekraczającej 8 metrów. Gniazda są doskonale zamaskowane, dlatego czyża w okresie lęgowym można zauważyć bardzo rzadko.

Pokarm

Czyż żywi się pokarmem pochodzącym z roślin. Za źródło pożywienia służą mu przede wszystkim takie produkty jak nasiona olchy, brzozy czy wierzby. Zjada także nasiona drzew iglastych, krzewów i wielu bylin. W sezonie lęgowym czyż staje się w również mięsożercą – zjada owady drobne gąsienice, pająki. Chętnie korzystają również z jedzenia, które ludzie zostawiają w karmnikach i innych miejscach. Pisklęta karmione są różnego rodzaju pajęczakami, nasionami oraz owadami.

Wysiadywanie

Samica wysiaduje jajka przez około 2 tygodnie. Ciekawostką jest, ze nie odchodzi od jajek nawet na jedzenie, w tym czasie bowiem karmi ją samiec. Po wykluciu się, małe pozostają w gnieździe około 2 tygodni, później powoli z niego wyfruwają. Pod koniec jesieni następuje jednak ponowne połączenie rodzin– ptaki łączą się w większe grupy i koczują razem.

W Polsce ptak ten od lat pozostaje pod ścisłą ochroną gatunkową.